Poltava'da bloke edilen gaz sahası Ukrayna'nın üretimini ve kış ithalatını tehdit ediyor

Zhukivska petrol ve gaz sahasının geliştirilmesi durduruldu; sektör birliği, bunun savaş ortamında yerine konamayacak bir yatırıma mal olduğunu söylüyor. Ülke içinde çıkarılmayan her metreküp, yurt dışından sert parayla satın alınmak zorunda.

Poltava bölgesindeki Zhukivska petrol ve gaz sahasının geliştirilmesinin engellenmesi, savaşın ortasında Ukrayna'yı kendi gaz üretimine yönelik kritik yatırımdan yoksun bırakıyor. Bunu söyleyen, Ukrayna Gaz Üreticileri Birliği direktörü Artem Petrenko. Ona göre bu tür yapay bir durdurma, Ukrayna'nın enerji sistemine saldıran ülkenin çıkarına hizmet ediyor ve sonuçları tek bir lisans alanının çok ötesine geçecek.

Bağlam önemli. Poltava, Ukrayna'nın kara sahalarındaki gaz üretiminin merkezi ve eylül boyunca doğrudan fiziksel saldırı altında; 22 Eylül'de bir Naftogaz tesisi vurularak yok edildi. Sektörün şikâyeti, üretimin aynı anda iki taraftan sıkıştırılması: bir yanda füzeler, diğer yanda idari engeller. Birincisi Kiev'de kimsenin elinde değil. İkincisi ise elinde.

Aritmetik acımasız ve bu meseleyi yalnızca enerji değil, finans hikâyesi yapan şey de bu. Ülke içinde üretilen gaz, Ukrayna'nın sahip olduğu en ucuz gazdır, çünkü maliyeti çıkarma maliyetidir. Yurt içinde üretilmeyen her hacim, Avrupa ticaret merkezlerinin fiyatlarına artı taşımaya yurt dışından alınmak ve sert parayla ödenmek zorunda. Bu para, zaten savunma harcamalarının yükünü taşıyan bir bütçeden ve rezervlerden çıkıyor. Dolayısıyla bloke edilmiş bir saha yerel bir anlaşmazlık değil, yılın en kötü anında döviz üzerinde ek bir talep demek.

Hanehalkı için mekanizma iki kanaldan işliyor. Birincisi, devletin ithal gaz maliyetinin altında tuttuğu tarifeler. İkincisi, aradaki farkı kapatan sübvansiyon, yani başka bir yere harcanmayan kamu parası. İthalat hacimleri arttığında bu fark genişler ve baskı ya ilerde daha yüksek faturalar olarak ya da şimdi daha büyük bir bütçe açığı olarak yüzeye çıkar. Talep zirvesi ocak ayındadır, ama kışı belirleyen alım ve depoya enjeksiyon aylar öncesinde yapılır.

Bir de yatırım üzerinde daha yavaş ve daha yıkıcı bir etki var. Bir gaz kuyusu, geri dönüşü on yıla yayılan çok yıllı bir sermaye taahhüdüdür. Ukrayna'ya bakan yatırımcılar savaş riskini, füze saldırılarını ve altyapının yok edilme ihtimalini zaten fiyatlıyor. Fiyatlamakta zorlandıkları şey, verilmiş bir lisansın idari yolla dondurulabilmesi riski. Sermaye güvenli bir ülke talep etmez; öngörülebilir kurallar talep eder ve bunların yokluğu algısı yalnızca bu değil, gelecekteki her lisans turunun maliyetini yükseltir.

Bundan sonra üç şey izlenmeli. Zhukivska üzerindeki blokenin ısıtma sezonu tam anlamıyla başlamadan kalkıp kalkmayacağı. Depo seviyelerinin, kışı acil alımlar olmadan geçirmeye yetecek eğriyi izleyip izlemediği. Ve bir sonraki lisans ihalelerine ciddi mi yoksa yalnızca biçimsel mi teklif geleceği. Bunlar birlikte, yerli üretimin devletin gerçekten savunduğu stratejik bir varlık mı, yoksa aynı anda iki yoldan kaybettiği bir kaynak mı olduğunu gösterecek.